पोखरामा प्याराग्लाइडिङ गर्नु भनेको हिमालको दृश्य, शान्त हावा र जीवनभरि याद रहने रोमाञ्चक अनुभवको ३० मिनेट बिताउनु हो। यस लेखमा हामीले सुरक्षित रूपमा कसरी बुकिङ गर्ने र उडानको दिन के-कस्ता कुराहरूको अपेक्षा गर्ने भन्नेबारे बताएका छौँ।
तपाईं एउटा घाँसे भिरालोमा उभिरहनुभएको छ सारङ्कोट, हार्नेसमा बाँधिएर, फेवा ताल र पूरै पोखरा उपत्यकालाई तल हेर्दै। तपाईंको अगाडि आकाशैभरि अन्नपूर्ण हिमशृङ्खला देखिन्छ। तपाईंको पाइलटले 'दौडनुहोस्' भन्छन्। तपाईं भिरालोमा तीन पाइला चाल्नुहुन्छ, र तपाईंको खुट्टाले भुइँ छोड्छ।
लगभग सबैको लागि पोखरा प्याराग्लाइडिङ यसरी नै सुरु हुन्छ। र धेरैजसो मानिसहरूका अनुसार यो उनीहरूको पूरै नेपाल यात्राको सबैभन्दा उत्कृष्ट तीस मिनेट हो।
यो गाइडले तपाईंलाई बुकिङ गर्नुअघि चाहिने सबै कुरा बताउँछ, जसमा वास्तविक मूल्य, सुरक्षित अपरेटर कसरी छान्ने, उडानको अनुभव कस्तो हुन्छ, र धेरैजसो गाइडहरूले उल्लेख गर्न बिर्सने एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा समावेश छ।
यस गाइडमा समावेश गरिएका विषयहरू:
२०२६ मा पोखरामा प्याराग्लाइडिङको लागि कति खर्च लाग्छ
कसरी सुरक्षित रूपमा बुक गर्ने र भुक्तानी गर्नुअघि के-के कुरामा ध्यान दिने
टेकअफदेखि ल्यान्डिङसम्म कस्तो अनुभव हुन्छ
उडानको लागि उत्तम समय र के लगाउने

एकै नजरमा पोखरा प्याराग्लाइडिङ: मुख्य जानकारी
पोखरा प्याराग्लाइडिङको लागि विश्वकै उत्कृष्ट स्थानहरूमध्ये एक किन हो
पोखरा प्याराग्लाइडिङको लागि भूगोल र मौसमको उत्तम संगममा अवस्थित छ। उपत्यकाको सतह जम्मा ८२७ मिटरमा छ, जबकि यसको अन्नपूर्णका चुचुराहरू पछाडि ८,००० मिटरभन्दा माथि छन्। यही ठाडो उचाइले पाइलटहरूले मन पराउने खालको वायु प्रवाह सिर्जना गर्छ, जसले स्थिर 'थर्मल' (तातो हावाको मुस्लो) बनाउँदै ग्लाइडरलाई प्राकृतिक रूपमा माथि उचाल्छ र उडानलाई स्थिर राख्छ।

पोखरालाई अन्य प्याराग्लाइडिङ गन्तव्यहरूभन्दा फरक बनाउने कुराहरू:
यो उडानले दुईवटा कुराको दुर्लभ संयोजन प्रदान गर्छ: टेकअफको बेला वास्तविक रोमाञ्च र हावामा पुगेपछि शान्त, आनन्ददायी उडान।
तपाईं अन्नपूर्ण साउथ, माछापुच्छ्रे हिमाल, र धौलागिरिलाई पूरै समय आफ्नो अगाडि देख्दै उड्नुहुन्छ, त्यो पनि यस्तो उचाइमा जहाँ पुग्न मानिसहरूलाई हप्ता दिन लामो ट्रेक गर्नुपर्छ।
फेवा ताल नजिकैको अवतरण क्षेत्र समथर, खुला र सजिलो छ, जसले गर्दा पहिलो पटक उड्ने यात्रुहरूको लागि पनि अवतरण सहज हुन्छ।
पोखरालाई विश्वका शीर्ष पाँच व्यावसायिक प्याराग्लाइडिङ गन्तव्यहरूमध्ये एकको रूपमा Fédération Aéronautique Internationale(विश्वभरिका हवाई खेलकुदको निरीक्षण गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय निकाय) ले मान्यता दिएको थियो।
बुकिङ गर्नुअघि जान्नैपर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा: २०२३ मा नयाँ पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा आएदेखि, विमानस्थलको हवाई क्षेत्रको नियमका कारण उडानहरू सिधै फेवा तालमाथिबाट जाँदैनन्। तपाईंले माथिबाट ताललाई स्पष्ट रूपमा देख्न सक्नुहुन्छ, तर अब उडानको बाटो पानीमाथिबाट भन्दा पनि प्रतिबन्धित क्षेत्रको छेउबाट घुमेर जान्छ।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङको लागि कति खर्च लाग्छ?
अहिले पोखरा प्याराग्लाइडिङको मूल्यमा धेरै भिन्नता छ, र यसको कारण थाहा पाउँदा तपाईंलाई धेरै वा थोरै तिर्नबाट जोगिन मद्दत गर्छ। तलको तालिकाले २०२६ मा कति खर्च लाग्न सक्छ भन्ने देखाउँछ।
धेरैजसो साधारण प्याकेजहरूमा होटलबाट लैजाने र पुर्याउने सुविधा, सुरक्षा उपकरण, तपाईंको पाइलट र सामान्य बीमा समावेश हुन्छ। फोटो र भिडियोको लागि लगभग सधैँ छुट्टै शुल्क लाग्छ, जसको लागि थप ने.रु. २,००० देखि ३,००० तिर्नुपर्छ।
माथिको तालिकामा दिइएको लामो दूरीको उडान पनि पाइलटको पूर्ण नियन्त्रणमा हुने टेन्डम उडान नै हो। यसमा एउटै ठाउँमा घुम्नुको सट्टा, अवतरण गर्नुअघि उपत्यका र वरपरका डाँडाहरूमाथि अलि बढी दूरी तय गरिन्छ। यसलाई फरक किसिमको उडान नभई, हावामा अलि बढी समय बिताउने अवसरको रूपमा लिनुहोस्।
यदि कुनै मूल्य अस्वाभाविक रूपमा कम देखिन्छ भने, त्यो ध्यान दिनुपर्ने सङ्केत हो। एक्कासि मूल्य घटाउने अपरेटरहरूले प्रायः उपकरण वा पाइलटको अनुभवमा सम्झौता गरिरहेका हुन्छन्। पोखराको प्याराग्लाइडिङ इतिहासमा भएका दुर्घटनाहरू प्रमाणित पाइलट भएका वैध कम्पनीहरूसँग नभई, इजाजतपत्र नभएका अपरेटरहरूसँग लगातार जोडिएका छन्।

पोखरामा कसरी सुरक्षित रूपमा प्याराग्लाइडिङ बुक गर्ने
पोखरामा प्याराग्लाइडिङ बुक गर्न सही तरिकाले गर्दा सजिलो छ, तर गल्ती गर्न पनि बेर लाग्दैन। धेरैजसो समस्याहरू सडकमा भेटिने बिक्रेताहरू वा अपरेटरको प्रमाणिकता जाँच नगर्ने एजेन्टहरू मार्फत बुक गर्दा आउँछन्। यसलाई सही तरिकाले कसरी गर्ने भन्नेबारे यहाँ दिइएको छ।
वैध प्याराग्लाइडिङ कम्पनीहरूका लेकसाइड रोडमा वा त्यसको नजिकै भौतिक कार्यालयहरू हुन्छन्। सिधै कार्यालयमा जानुहोस् र उनीहरूको नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (CAAN) इजाजतपत्र हेर्न माग्नुहोस् र त्यो नवीकरण भएको छ कि छैन जाँच गर्नुहोस्। प्रतिष्ठित कम्पनीहरूले त्यो बिना हिचकिचाहट देखाउँछन्। तालको छेउछाउमा सडकमा तपाईंलाई बोलाउने जो कोहीबाट पनि बुक नगर्नुहोस्। सडकका बिक्रेताहरूले प्रायः यात्रुहरूलाई इजाजतपत्र नभएका अपरेटरहरूसँग सम्पर्क गराइदिन्छन्, र कम मूल्यको अर्थ प्रायः सुरक्षा मापदण्डमा कमी हुनु हो।
कुनै पनि पैसा दिनुअघि, यी चार कुराहरू तुरुन्तै जाँच गर्नुहोस्:
CAAN अपरेटर इजाजतपत्र हेर्न माग्नुहोस् र त्यसको म्याद सकिएको छैन भनी सुनिश्चित गर्नुहोस्।
तपाईंको लागि तोकिएको पाइलटले कति घण्टा उडान भरेको छ भनेर सोध्नुहोस्। पोखराका एक राम्रो पाइलटसँग २,००० देखि ५,००० घण्टाको अनुभव हुन्छ।
गुगलमा समीक्षाहरू (reviews) हेर्नुहोस् र तपाईं बसेको गेस्टहाउसका अन्य यात्रुहरूलाई उनीहरूले कुन कम्पनी प्रयोग गरे भनेर सोध्नुहोस्।
मूल्यमा के-के समावेश छ भनी ठ्याक्कै निश्चित गर्नुहोस्, ताकि पछि कुनै अप्रत्याशित शुल्क तिर्नु नपरोस्।
अक्टोबर र नोभेम्बर महिनामा १ देखि २ दिन अगाडि नै बुक गर्नुहोस्। मुख्य सिजनमा ठाउँहरू छिट्टै भरिन्छन् र पहिले नै बुक गर्दा तपाईंले उडान स्थलमा गएर ठाउँ खाली होला कि भनी पर्खनुको सट्टा बिहानको निश्चित समय पाउनुहुन्छ।
उडानको दिन के अपेक्षा गर्ने
तपाईंको ड्राइभरले बिहान ८:३० देखि ९ बजेतिर तपाईंलाई होटलबाट लिन आउँछ। सराङकोट पुग्न लगभग ३० देखि ४५ मिनेट लाग्छ। माथि पुगेपछि, तपाईंको पाइलटले हार्नेस, उड्ने बेलामा के गर्ने, र अवतरण कसरी हुन्छ भन्नेबारे छोटो जानकारी दिन्छ। यो कुरा ध्यान दिएर सुन्नुहोस् किनभने उड्ने बेलामा मात्र तपाईंले केही गर्नुपर्ने हुन्छ।

जब प्याराग्लाइडरको पखेटा माथि उठ्छ, तपाईंको पाइलटले तपाईंलाई दौडिन भन्छ। ओरालोमा तीनदेखि पाँच पाइला दौडिएपछि तपाईंको खुट्टाले जमिन छोड्छ। यो सबै प्रक्रिया दश सेकेन्डभन्दा कम समयमा हुन्छ। एकपटक हावामा उडिसकेपछि, तपाईंले दृश्य हेर्ने बाहेक केही गर्नुपर्दैन। अगाडि अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलाको दृश्य देखिन्छ, पोखरा उपत्यका तल पोखरा उपत्यका फैलिएको हुन्छ, र दाहिनेपट्टि माछापुच्छ्रे हिमाल देखिन्छ। तपाईंको पाइलटले तपाईंलाई शान्त र मनोरम उडान मन पर्छ कि अलि बढी चलायमान उडान भनेर सोध्नेछ। जुनसुकै रोजे पनि, तपाईं ताल नजिकैको समथर घाँसे मैदानमा सहज रूपमा अवतरण गर्नुहुन्छ, जसलाई पूर्ण रूपमा पाइलटले नै सम्हाल्छ।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङको लागि उत्तम समय
पोखरामा उडानको सिजन धेरैले सोचेभन्दा लामो हुन्छ। सही समय छनोट गर्दा तपाईंले देख्ने दृश्यमा साँच्चै फरक पर्छ।

के लगाउने र के ल्याउने
तपाईंलाई कुनै विशेष सामग्री चाहिँदैन। उडानका लागि आवश्यक सबै उपकरण कम्पनीले नै उपलब्ध गराउँछ। तर, केही कपडाहरूले त्यस दिनको तपाईंको अनुभवलाई निकै आरामदायी बनाउन सक्छन्।
तुना भएको बन्द जुत्ता लगाउनुहोस्, किनभने उडान भर्दा केही पाइला दौडिनुपर्छ र जमिन पनि उबडखाबड हुन्छ।
पातलो विन्डप्रुफ ज्याकेट बोक्नुहोस्, किनभने सराङकोट लेकसाइडभन्दा चिसो हुन्छ र उचाइले गर्दा झनै चिसो महसुस हुन्छ।
सनग्लास लगाउनुहोस्, किनभने उचाइमा प्रकाश जमिनमा भन्दा धेरै चम्किलो हुन्छ।
झोलाहरू आफ्नो होटेलमा वा गाडीमा नै छोड्नुहोस्, किनभने उडानको समयमा तपाईंले केही पनि बोक्न पाउनुहुन्न।
तपाईंको पोखरा यात्राभरि के-के सामान प्याक गर्ने भन्नेबारे विस्तृत जानकारीको लागि, नेपाल होमस्टे प्याकिङ लिस्ट मा हरेक मौसम र गतिविधिका लागि आवश्यक सामानबारे विस्तृत रूपमा बताइएको छ।
अन्तिममा
पोखरा प्याराग्लाइडिङ एक यस्तो अनुभव हो, जसको बारेमा मानिसहरू हप्तौंसम्म सोचिरहन्छन्। हिमालका दृश्यहरू, उड्ने बेलाको त्यो क्षण, र हावामा पुगेपछिको शान्ति - यी सबैको संयोजन यति अद्भुत हुन्छ कि, यो अनुभव नगरेसम्म वर्णन गर्न गाह्रो हुन्छ।
लेकसाइड रोडमा रहेको इजाजतपत्र प्राप्त अपरेटरसँग बुकिङ गर्नुहोस्, सफा मौसमको लागि बिहान जानुहोस्, र न्यानो कपडा बोक्नुहोस्। बाँकी सबै कुरा आफैँ मिल्छ। यदि तपाईं आफ्नो उडानको साथसाथै पोखराका अन्य ठाउँहरू पनि घुम्न चाहनुहुन्छ भने, पोखराका घुम्नैपर्ने प्रमुख ठाउँहरू तपाईंको लागि राम्रो पढाइ हुनसक्छ।
पोखरा नजिकैको होमस्टेमा बस्नुभयो भने, तपाईंको गृहधनी परिवारलाई राम्रा अपरेटरहरूको बारेमा थाहा हुने सम्भावना हुन्छ र उहाँहरूले तपाईंलाई घरबाट निस्कनुअघि नै सही ठाउँमा जान सल्लाह दिन सक्नुहुन्छ। Nepal Homestays मा पोखरा नजिकका होमस्टेहरू खोज्नुहोस् र सहरका सबै आकर्षणहरूको नजिक रहेको प्रमाणित पारिवारिक बसाइ खोज्नुहोस्।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङबारे बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
२०२६ मा पोखरामा प्याराग्लाइडिङको शुल्क कति पर्छ?
एक सामान्य टेन्डम उडानको लागि NPR 6,500 देखि 9,500 सम्म लाग्छ, जुन लगभग USD 48 देखि 71 हो। यो शुल्कमा सामान्यतया होटेल पिकअप, उपकरण र आधारभूत बीमा समावेश हुन्छ। फोटो र भिडियोको लागि छुट्टै NPR 2,000 देखि 3,000 अतिरिक्त शुल्क लाग्छ।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङ सुरक्षित छ?
छ, यदि तपाईंले इजाजतपत्र प्राप्त अपरेटरसँग बुकिङ गर्नुभयो भने। नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण ले सबै व्यावसायिक प्याराग्लाइडिङ कम्पनीहरूलाई नियमन गर्छ र पाइलटहरूसँग मान्य प्रमाणीकरण हुनुपर्छ। भुक्तानी गर्नुअघि सधैँ CAAN को इजाजतपत्र हेर्न माग्नुहोस्। पोखराको इतिहासमा भएका हरेक गम्भीर दुर्घटनाहरू इजाजतपत्र नभएका अपरेटरहरूसँग सम्बन्धित छन्, प्रमाणित कम्पनीहरूसँग होइन।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङ गर्नको लागि अनुभव चाहिन्छ?
कुनै पनि अनुभव आवश्यक पर्दैन। टेन्डम प्याराग्लाइडिङको अर्थ हो, तपाईं एक प्रमाणित पाइलटसँग उड्नुहुन्छ जसले ग्लाइडरलाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्छ। तपाईंले उडान भर्दा केही पाइला दौडिने मात्र हो। बाँकी सबै कुरा पाइलटले नै सम्हाल्छन्।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङ कहाँबाट सुरु हुन्छ?
लगभग सबै उडानहरू सराङकोट डाँडाबाट सुरु हुन्छन्, जुन समुद्री सतहबाट 1,592 मिटरको उचाइमा पोखरा उपत्यकाको उत्तर-पश्चिमी किनारमा अवस्थित छ। लेकसाइडबाट गाडीमा त्यहाँ पुग्न लगभग ३० देखि ४५ मिनेट लाग्छ। केही अपरेटरहरूले वैकल्पिक उडान स्थलको रूपमा मान्द्रे डाँडा पनि प्रयोग गर्छन्।
पोखरामा प्याराग्लाइडिङ गर्नको लागि दिनको कुन समय उत्तम हुन्छ?
शान्त, सहज उडान र सफा हिमाली दृश्यका लागि बिहान ९ देखि ११ बजेसम्मका उडानहरू सबैभन्दा राम्रो हुन्छन्। दिनभरिमा उपत्यका तातिनुअघि हावा बढी स्थिर हुन्छ। दिउँसोका उडानहरूमा हावाको चाल बढी हुन्छ, जसले गर्दा अनुभव रोमाञ्चक तर बढी उथलपुथलपूर्ण हुन्छ।
Company Admin
नेपालका सुन्दर होमस्टेहरूबारे सच्चा कथा र अनुभव साझा गर्ने यात्रा लेखक।

