बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज: नेपालको वन्यजन्तु, थारू संस्कृति, र स्थानीय होमस्टे

नेपालमा जङ्गली बाघ हेर्न मन छ, तर दर्जनौं जीपको भिडभाडबाट बच्न चाहनुहुन्छ भने, बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज तपाईंकै लागि हो।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज पुग्न सजिलो छ र चर्चित पनि छ। तर पर्यटकीय सिजनमा, त्यहाँ अलि हतार र व्यापारिक जस्तो महसुस हुन सक्छ। सफारीहरू राम्रै हुन्छन्, तर अनुभव अलि व्यवस्थित र बनावटी लाग्न सक्छ। बर्दियाले यो समस्या समाधान गर्छ। यो अलि पश्चिममा पर्छ, यहाँ थोरै मात्र पर्यटक आउँछन्, र यहाँका वन्यजन्तुहरू आफ्नै तालमा हिँड्छन्।

यो गाइड वन्यजन्तु प्रेमीहरू, फरक बाटो हिँड्न चाहने यात्रीहरू, र सामान्य टुरिस्ट प्याकेजभन्दा बढी खोज्ने सबैका लागि हो। यसमा निम्न कुराहरू समावेश छन्:

• यो गाइडले तपाईंलाई कस्ता वन्यजन्तुहरू देख्न सकिन्छ र तिनीहरूलाई देख्ने सम्भावना कति छ भनेर देखाउँछ।

• यसले सफारी खर्चको पूरा विवरण दिन्छ, साथै कुन कुरामा पैसा खर्च गर्नु उचित हुन्छ र कुनमा हुँदैन भन्ने पनि बताउँछ।

• यसले तपाईंलाई ३ दिनको व्यावहारिक यात्रा तालिका र बढी पैसा नतिरी कसरी बुकिङ गर्ने भन्नेबारे जानकारी दिन्छ।

• यसले तपाईंको यात्राको लागि थारू होमस्टे किन सबैभन्दा राम्रो आधार हो भनेर पनि बताउँछ।

छोटकरीमा

• बर्दिया नेपालको सबैभन्दा जङ्गली र कम भीडभाड हुने राष्ट्रिय निकुञ्ज हो, र यो जङ्गलमा बाघ, गैंडा र हात्ती हेर्नको लागि सबैभन्दा राम्रो ठाउँ हो।

• वन्यजन्तु हेर्नको लागि अक्टोबरदेखि फेब्रुअरीसम्मको समय सबैभन्दा उत्तम हुन्छ।

• स्थानीय होमस्टेमा बस्दा ३ दिनको यात्रामा सबै खर्च गरेर लगभग USD 150 देखि 250 सम्म लाग्छ।

• सफारीहरू अनलाइन बिचौलियाहरूमार्फत भन्दा पनि आफ्नो होमस्टेको गृहधनीमार्फत बुक गर्नुपर्छ।

• बर्दिया सजिलो विकल्प होइन, र यसको विशेषता नै यही हो।

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज के हो?

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज पश्चिमी नेपालमा ९६८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ, जहाँ सालको जङ्गल, अग्लो घाँसे मैदान र नदी किनारहरू छन्। यो लुम्बिनी प्रदेशमा कर्णाली र बबई नदीको किनारमा अवस्थित छ र सन् १९८८ मा पूर्ण राष्ट्रिय निकुञ्ज बनेको थियो।

जङ्गल, घाँसे मैदान र नदीको बासस्थानको मिश्रणले नै यहाँका वन्यजन्तुलाई यति विविध र सम्पन्न बनाएको छ। नेपाल आउने अधिकांश पर्यटकहरू पश्चिम क्षेत्रमा जाँदैनन्, तर यदि तपाईं जान्न चाहनुहुन्छ कि पश्चिम नेपालमा घुम्नलायक शीर्ष स्थानहरू ट्रेकिङ रुटहरूभन्दा पर वास्तवमा कस्ता देखिन्छन् भने, बर्दिया त्यसको सबैभन्दा स्पष्ट जवाफ हो।

रोचक तथ्य: नेपालको सन् २०२२ को बाघ गणना अनुसार बर्दिया-बाँके करिडोरमा १२५ वटा बाघ पाइएको थियो, जसले यसलाई एसियाकै सबैभन्दा बढी बाघ घनत्व भएको क्षेत्रहरूमध्ये एक बनाउँछ।

बर्दियाका वन्यजन्तु: के देख्नुहुनेछ र सम्भावना कति छ?

बर्दिया ४०० भन्दा बढी प्रजातिका चराहरू र पृथ्वीका केही दुर्लभ ठूला स्तनधारी जनावरहरूको घर हो। के खोज्ने, कहाँ खोज्ने, र दिनको कुन समयमा खोज्ने भन्ने कुराले तपाईंले वास्तवमा के देख्नुहुन्छ भन्नेमा ठूलो फरक पार्छ।

पाटे बाघ

बिहान सबेरै सफारी सहितको ३-दिने यात्रामा, तपाईंको कम्तिमा एक पटक बाघ देखिने सम्भावना वा ताजा पाइलाहरू भेटिने सम्भावना उच्च हुन्छ। बाघहरू बिहान झिसमिसेदेखि ८ बजेसम्म कर्णाली नदी करिडोर नजिक सबैभन्दा सक्रिय हुन्छन्, र दिउँसो बबई घाँसे मैदान नजिक पनि तिनीहरू नियमित रूपमा देखिन्छन्।

• कर्णाली नदीको बाटो बाघको गतिविधिका लागि सबैभन्दा राम्रो क्षेत्र हो, र धेरैजसो गाइडहरूले तपाईंलाई बिहान सबभन्दा पहिले यहीँ लैजान्छन्।

• बर्दियामा पर्यटकको चाप कम हुनाले यहाँका बाघहरू व्यस्त निकुञ्जहरूमा जस्तो मानिसहरूलाई देखेर तर्किने बानी परेका हुँदैनन्।

• नेपालमा बाघको जनसंख्या बढ्दो छ, र यसमा WWF नेपालको संरक्षण कार्यकोपनि देन छ। यसको अर्थ, बाघको संख्या बढ्दैछ र हरेक वर्ष तिनीहरूलाई देख्ने सम्भावना पनि बढिरहेको छ।

एक सिङ्गे गैंडा

३-दिने यात्रामा, तपाईंले कम्तिमा एउटा गैंडा देख्ने सम्भावना धेरै हुन्छ। तिनीहरू बबई नदी नजिकको खुला घाँसे मैदानमा चर्छन् र गर्मी बढ्नुअघि बिहान सबेरै यिनीहरूलाई देख्न सबैभन्दा सजिलो हुन्छ।

• गैंडाहरू ठूला, ढिलो हिँड्ने जनावर हुन् र जीपसँग सजिलै डराउँदैनन्, जसले गर्दा बाघभन्दा यिनीहरूलाई देख्न पाउनु बढी भरपर्दो हुन्छ।

• दक्षिणी घाँसे मैदान क्षेत्र तिनीहरूलाई फेला पार्ने सबैभन्दा राम्रो ठाउँ हो, र धेरैजसो जीप सफारीहरू यही क्षेत्रबाट भएर जान्छन्।

• बर्दियाको गैंडाको जनसंख्या चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जबाट सावधानीपूर्वक स्थानान्तरण गरिएपछि निरन्तर बढिरहेको छ।

जङ्गली एसियाली हात्ती

कर्णाली नदीको छेउमा जङ्गली हात्तीको बथान देख्नु बर्दियाले तपाईंलाई दिन सक्ने सबैभन्दा शक्तिशाली अनुभवहरूमध्ये एक हो। यी घरपालुवा जनावर होइनन्, र तिनीहरू जङ्गलमा आफ्नै शैलीमा हिँडडुल गर्छन्।

• हात्ती देख्ने सबैभन्दा राम्रो मौका अक्टोबरदेखि फेब्रुअरी महिनामा, बिहान सबेरै कर्णाली नदीको किनारमा हुन्छ, किनभने यो समयमा हात्तीका बथानहरू सबैभन्दा बढी सक्रिय हुन्छन्।

• एसियाली हात्तीहरूलाई IUCN ले सङ्कटापन्न सूचीमा राखेको छ, जसले गर्दा यिनीहरूलाई देख्नु एक दुर्लभ र विशेष क्षण बन्न पुग्छ।

• तपाईंको गाइडले सधैँ सुरक्षित दूरी कायम गर्नेछ, किनभने जङ्गली हात्तीहरूको व्यवहार घरपालुवा हात्तीहरूको भन्दा धेरै फरक हुन्छ।

गङ्गा नदीका डल्फिनहरू

कर्णाली नदी, नेपालमा गङ्गा नदीका डल्फिनहरू पाइने अन्तिम केही ठाउँहरूमध्ये एक हो, र यहाँ डल्फिन देख्न पाउनु दुर्लभ तर साँच्चै रोमाञ्चक हुन्छ। सुख्खा मौसममा बिहान कर्णालीमा डुङ्गा सयर गर्दा डल्फिन देख्ने सबैभन्दा राम्रो मौका मिल्छ।

• गङ्गा नदीका डल्फिनहरूलाई IUCN ले सङ्कटापन्न सूचीमा राखेको छ र नेपालका अन्य भागहरूमा यिनीहरूलाई लगभग कहिल्यै देखिँदैन।

• नदी किनारको बालुवामा घाम तापिरहेका घडियाल गोहीहरू भने सजिलैसँग देख्न सकिन्छ र जुनसुकै नदी यात्रामा पनि यिनीहरू देखिने लगभग निश्चित हुन्छ।

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जमा गर्न सकिने उत्कृष्ट गतिविधिहरू

बर्दिया निकुञ्ज घुम्नका लागि धेरै तरिकाहरू छन्, र हरेक तरिकाले यहाँका वन्यजन्तु र भू-भागको फरक अनुभव प्रदान गर्छ। यदि तपाईंसँग एक दिन मात्र छ भने, सबैभन्दा पहिले जीप सफारी गर्नुहोस्।

जीप सफारी

जीप सफारीले सबैभन्दा धेरै क्षेत्र समेट्छ र तपाईंलाई नदीका गहिरा क्षेत्रहरूमा लैजान्छ, जहाँ बिहानको समयमा बाघ र गैँडाहरू सबैभन्दा सक्रिय हुन्छन्। यो कुनै पनि भ्रमणको लागि उत्तम सुरुवात हो र सबै प्रकारका यात्रुहरूका लागि उपयुक्त छ।

• आधा दिनको जीप सफारीको लागि प्रति व्यक्ति USD 25 देखि 40 लाग्छ र यो बिहान 6 AM देखि 10 AM सम्म वा 3 PM देखि 6 PM सम्म सञ्चालन हुन्छ।

• पूरा दिनको जीप सफारीको लागि प्रति व्यक्ति USD 60 देखि 80 लाग्छ र यसले नदी क्षेत्र र घाँसे मैदान दुवैलाई समेट्छ।

• यसको कठिनाइ स्तर सजिलो छ, किनभने यसमा हिँड्नु पर्दैन र तपाईं पूरै समय जीपमा नै बस्नुहुन्छ।

जङ्गल पदयात्रा

जङ्गल पदयात्रा बर्दियाको अनुभव गर्ने सबैभन्दा गहन तरिका हो, र धेरै आगन्तुकहरू यसलाई आफ्नो यात्राको मुख्य आकर्षण बताउँछन्। तपाईं बिहानीपख सालको जङ्गलमा बिस्तारै र चुपचाप हिँड्नुहुन्छ, र जीपमा हुँदा पूरै छुट्ने आवाज र सूक्ष्म कुराहरू याद गर्नुहुन्छ।

• इजाजतपत्र प्राप्त गाइडसहित यसको लागि प्रति व्यक्ति USD 15 देखि 25 लाग्छ, र यो पदयात्रा बिहानैबाट सुरु भएर लगभग 3 देखि 4 घण्टासम्म चल्छ।

• यसको कठिनाइ स्तर मध्यम छ र यो धेरैजसो वयस्कहरूका लागि उपयुक्त छ, तर साना केटाकेटीहरूका लागि भने सिफारिस गरिँदैन।

• जङ्गल पदयात्रा सबैका लागि नहुन सक्छ, तर यदि तपाईं जङ्गली वातावरणमा हिँड्न सहज महसुस गर्नुहुन्छ भने, यो तपाईंले गर्नैपर्ने गतिविधि हो।

डुङ्गा र नदी सफारी

सूर्योदयको समयमा कर्णाली नदीमा गरिने डुङ्गा यात्रा बर्दियालाई एकदमै फरक कोणबाट हेर्ने सबैभन्दा शान्त र रमणीय तरिका हो। तपाईं बिहानको कलिलो घाममा गोही, पानीचरा र कहिलेकाहीँ डल्फिनहरूलाई हेर्दै बिस्तारै बग्नुहुन्छ।

• यसको लागि प्रति व्यक्ति USD 10 देखि 20 लाग्छ र यो यात्रा लगभग 2 देखि 3 घण्टाको हुन्छ।

• यो गतिविधि सजिलो छ र सबै उमेर समूह र शारीरिक क्षमताका मानिसहरूका लागि उपयुक्त छ।

• सूर्योदयको समयमा पानीमा पर्ने प्रकाशले यसलाई निकुञ्जको सबैभन्दा सुन्दर अनुभवहरूमध्ये एक बनाउँछ।

थारू गाउँ भ्रमण

शताब्दीयौंदेखि यही जङ्गलको छेउमा बस्दै आएका थारू समुदायले यसलाई कुनै पनि गाइडबुकभन्दा राम्रोसँग बुझ्छन्। तपाईंको मार्फत मिलाइने गाउँ भ्रमणले बर्दिया नजिकैको होमस्टेका गृहधनी तपाईंलाई उनीहरूको परम्परा, खेतीपातीको ज्ञान, र जङ्गलसँगको सम्बन्धलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर दिन्छ।

• यसको शुल्क प्रायः तपाईंको होमस्टे बसाइमै समावेश हुन्छ, वा छुट्टै गतिविधिका रूपमा गर्दा लगभग USD 5 देखि 10 लाग्छ।

• यो भ्रमण 2 देखि 3 घण्टाको हुन्छ र सबै उमेर समूह र शारीरिक क्षमताका मानिसहरूका लागि सजिलो छ।

• यो नेपालमा तपाईंले लिन सक्ने सबैभन्दा अद्वितीय सांस्कृतिक अनुभवहरूमध्ये एक हो, र यस्तो अनुभव अन्यत्र पाउन धेरै गाह्रो छ।

बर्दिया सफारी खर्चको विवरण

बर्दिया एसियाकै सबैभन्दा किफायती वन्यजन्तु गन्तव्यहरूमध्ये एक हो, र यहाँ उत्कृष्ट अनुभव लिनको लागि ठूलो बजेट आवश्यक पर्दैन। यहाँ विभिन्न कुराहरूको लागत तल दिइएको छ।

दुईवटा जिप सफारी, एउटा पैदल जङ्गल सफारी, एउटा क्यानो सयर र होमस्टेमा २ रातको बसाइ सहित बसबाट गरिने ३ दिने यात्राको लागि प्रति व्यक्ति लगभग USD 150 देखि 250 खर्च लाग्छ। पार्क प्रवेश शुल्क र गाइड शुल्कमा धेरैजसो पर्यटकहरूले आवश्यकभन्दा बढी खर्च गरिरहेका हुन्छन्। खर्च व्यवस्थापन गर्ने सबैभन्दा सस्तो र उत्तम तरिका भनेको आफ्नो होमस्टेका गृहधनीमार्फत सबै कुरा स्थानीय र उचित दरमा बुक गर्नु हो, न कि कुनै अतिरिक्त मूल्य नदिई मोटो शुल्क मात्र थप्ने अनलाइन प्याकेजहरूमार्फत।

बर्दियाको ३ दिने यात्रा तालिकाको नमुना

यो एउटा यथार्थपरक यात्रा तालिका हो, शतप्रतिशत उत्तम भने होइन। सफारीहरू सधैँ समयमा सुरु हुँदैनन्, र जनावरहरूले तालिका मानेर चल्दैनन्। आफ्नो योजनामा लचकता अपनाउनुहोस्, यसले तपाईंको यात्रालाई अझ राम्रो बनाउँछ, नराम्रो होइन।

पहिलो दिन: आगमन र वरपरको जानकारी

• मा आइपुग्नुहोस् ठाकुरद्वारा दिउँसो काठमाडौंबाट बसमा वा नेपालगन्ज विमानस्थलबाट ट्याक्सीमा।

• आफ्नो थारू होमस्टेमा चेक-इन गर्नुहोस्, आफ्ना गृहधनीहरूलाई भेट्नुहोस्, र उहाँहरूलाई यो हप्ता पार्कमा के-के देखियो भनेर सोध्नुहोस्।

• खाना चाँडै खानुहोस् किनभने खाना घरमै पकाइएको थारू शैलीको, जसमा भात, दाल र मौसमी तरकारीहरू हुन्छन्।

• बिहानको सफारी ५:३० बजे सुरु हुने भएकोले चाँडै सुत्नुहोस्।

दोस्रो दिन: पूरा दिनको जिप सफारी र नदी सयर

• पार्क जानुअघि बिहान ५:३० बजे उठेर चिया र हल्का नास्ता गर्नुहोस्।

• बिहान ६:०० बजे पूरा दिनको जिप सफारी सुरु गर्नुहोस्, सुरुमा बाघ हेर्न नदी किनारतिर र त्यसपछि गैँडा हेर्न दक्षिणतिरको घाँसे मैदानतर्फ जानुहोस्।

• दिउँसो १:०० बजे खाना खान र गर्मीमा केहीबेर आराम गर्न होमस्टे फर्कनुहोस्।

• दिउँसो ३:३० बजे कर्णाली नदीमा क्यानो सयरको लागि निस्कनुहोस् र घाम अस्ताउँदै गर्दा पानीमा बदलिँदो प्रकाशको दृश्य हेर्नुहोस्।

तेस्रो दिन: जङ्गल वाक र गाउँ भ्रमण

• बिहान ५:३० बजे उठेर पैदल जङ्गल सफारीको लागि निस्कनुहोस्। बिस्तारै हिँड्नुहोस् र शान्त रहनुहोस्।

• बिहान १०:०० बजे नास्ताको लागि फर्कनुहोस् र अर्को क्रियाकलापअघि आराम गर्न केही समय लिनुहोस्।

• बिहान ११:०० बजे आफ्नो होमस्टेका गृहधनीसँगै निर्देशित थारू गाउँ भ्रमणमा सहभागी हुनुहोस् र मन लागेजति प्रश्नहरू सोध्नुहोस्।

• दिउँसोको समय सामान प्याक गर्न र आफ्नो फिर्ती यात्रा सुरु गर्न प्रयोग गर्नुहोस्।

बर्दियामा सफारी कसरी बुक गर्ने

धेरैजसो यात्रुहरूका लागि सबैभन्दा राम्रो सल्लाह भनेको आफ्नो होमस्टेका गृहधनीमार्फत बुक गर्नु हो। बर्दिया नजिकका थारू परिवारहरू को विश्वासिला स्थानीय गाइडहरूसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध हुन्छ र उनीहरूले अनुभवको वास्तविक मूल्यअनुसार उचित शुल्क लिन्छन्।

यदि तपाईंले पहिले नै योजना बनाउनुभएको छैन भने, आइपुगेपछि पार्कको गेटमा बुक गर्दा पनि हुन्छ, तर सिफारिस बिना जाँदा गाइडको गुणस्तरमा भने धेरै फरक पर्न सक्छ।

अन्यत्र कतै बुक गर्दा यी चेतावनीका सङ्केतहरूमा ध्यान दिनुहोस्:

• विशेषगरी गाइड शुल्क, जिपको लागत र पार्क प्रवेश अनुमतिजस्ता कुराहरू स्पष्ट रूपमा उल्लेख नगरिएका प्याकेजहरूदेखि होसियार हुनुहोस्।

• नेपाल बाहिर रहेका र पार्कका क्षेत्रहरू वा हालको वन्यजन्तु गतिविधिबारे विशेष प्रश्नहरूको जवाफ दिन नसक्ने अनलाइन अपरेटरहरूलाई बेवास्ता गर्नुहोस्।

• पार्कको गेटमा भएका इजाजतपत्र प्राप्त गाइडहरू सुरक्षित वा वैध छैनन् भनेर कसैले भनेमा विश्वास नगर्नुहोस्, किनभने उनीहरू हुन्छन्।

हरेक सफारी बुकिङमा एक इजाजतपत्र प्राप्त र हतियारसहितको पार्क गाइड, जिप सफारी हो भने यातायातको साधन, र पार्क प्रवेश अनुमति पार्कभित्र बिताउने हरेक दिनको लागि।

वन्यजन्तु हेर्न बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज जाने सबैभन्दा उत्तम समय

तपाईं वर्षको कुन समयमा भ्रमण गर्नुहुन्छ भन्ने कुराले तपाईंले के देख्नुहुन्छ र तपाईंको अनुभव कति सहज हुन्छ भन्ने निर्धारण गर्छ। सही मौसममा बर्दिया घुम्न लायक छ भने गलत मौसममा यहाँ नआएकै राम्रो हुन्छ।

धेरैजसो आगन्तुकहरूका लागि अक्टोबरदेखि फेब्रुअरीसम्मको समय सबैभन्दा उत्तम हुन्छ। सुख्खा मौसमपछि घाँस सानो हुन्छ, जनावरहरू पानीको स्रोत नजिकै बस्छन्, र दिनभरि तापक्रम शीतल र आरामदायी हुन्छ।

• यदि तपाईंको मुख्य लक्ष्य बाघ हेर्नु हो भने, नोभेम्बर र डिसेम्बर सबैभन्दा उत्तम महिना हुन् किनभने नदीको सतह कम हुन्छ र किनारमा बाघको आवतजावतको राम्रो अनुमान लगाउन सकिन्छ।

• यदि तपाईंलाई हिँड्न सहज होस् र गर्मीबाट बच्नु छ भने, अप्रिल महिनादेखि यता नआउनु नै राम्रो हुन्छ।

• यदि चरा अवलोकन तपाईंको लागि महत्त्वपूर्ण छ भने, फेब्रुअरी र मार्चमा बसाइँ सरेर आउने प्रजातिहरू देखिन्छन् र पार्कभरि चराहरूले गुँड बनाइरहेको सक्रियता देख्न पाइन्छ।

मेदेखि सेप्टेम्बरसम्म मनसुनको समय हो। बाटोमा बाढी आउँछ, वनस्पति बाक्लो भएर केही देखिँदैन, र पहिलो पटक आउने आगन्तुकहरूले यी महिनाहरूमा नआएकै राम्रो हुन्छ।

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज कसरी पुग्ने

बर्दिया पुग्न केही योजना बनाउनुपर्छ, तर विकल्पहरू थाहा पाएपछि बाटो सजिलो छ। हाम्रो काठमाडौंबाट नेपालका विभिन्न क्षेत्रहरूमा लाग्ने यात्रा समय सम्बन्धी गाइडमा प्रत्येक तरिकाको लागि सही समय र बाटोको विवरण दिइएको छ।

• यदि तपाईंसँग समय कम छ भने सबैभन्दा राम्रो विकल्प काठमाडौंबाट नेपालगन्जसम्मउडान भर्नु हो, जसमा १ घण्टा लाग्छ र USD 80 देखि 120 सम्म खर्च हुन्छ। नेपालगन्जबाट ठाकुरद्वारापुग्न ट्याक्सीमा २ घण्टा लाग्छ।

• सबैभन्दा सस्तो विकल्प काठमाडौंबाट बर्दिया जक्सन जाने रात्री बस हो, जसको भाडा USD 10 देखि 18 पर्छ र १२ देखि १४ घण्टा लाग्छ। तपाईं बिहान पुग्नुहुन्छ र दिनको समय खेर जाँदैन।

• यदि तपाईं अन्य यात्राहरूसँग जोड्दै हुनुहुन्छ भने सबैभन्दा राम्रो विकल्प पोखराबाट गाडीमा जानु हो, जसमा ८ देखि ९ घण्टा लाग्छ र अन्नपूर्ण क्षेत्रमा ट्रेक सकेर तराई जान लाग्नुभएको छ भने यो एकदमै उपयुक्त हुन्छ।

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज घुम्न लायक छ त?

बर्दिया सजिलै पुग्न सकिने गन्तव्य होइन। यहाँको यात्रामा साँच्चै मेहनत लाग्छ, पूर्वाधार सामान्य छ, र यहाँ पुग्ने कुनै छोटो बाटो छैन। यही कुराले नै यसलाई यस क्षेत्रका धेरैजसो वन्यजन्तु पार्कहरूभन्दा उत्कृष्ट बनाउँछ।

बर्दिया जानुहोस् यदि:

• साँच्चिकै जंगली र भीडभाड नभएको वातावरणमा वन्यजन्तु हेर्नु तपाईंको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ भने।

• तपाईं थारू परिवारसँग समय बिताएर निकुञ्जको पछाडिको संस्कृति र इतिहास बुझ्न चाहनुहुन्छ भने।

• तपाईंसँग कम्तिमा ३ पूरा दिन छ र तपाईं केही अनिश्चितता र लचकताका लागि तयार हुनुहुन्छ भने।

छान्नुहोस् चितवन यसको सट्टा यदि:

• तपाईंसँग समय कम छ र काठमाडौंबाट सजिलै पुग्न सकिने निकुञ्ज चाहिएको छ भने।

• तपाईंलाई आफ्नो वरिपरि बढी आराम र राम्रो पर्यटकीय पूर्वाधार चाहिन्छ।

• यो तपाईंको पहिलो वन्यजन्तु अनुभव हो र तपाईं अझ व्यवस्थित बन्दोबस्त रुचाउनुहुन्छ।

बर्दिया सबैको लागि होइन। यदि तपाईं आराम र वास्तविकताबीच रोज्दै हुनुहुन्छ भने, बर्दियाले तपाईंलाई एउटा रोज्न बाध्य बनाउँछ। र यही कारणले नै यो यात्रा सार्थक बन्छ।

बर्दिया नजिकै थारू होमस्टेमा बसाइ

बर्दिया नजिकैको होमस्टे जङ्गलको दृश्य देखिने कुनै बुटिक होटल होइन, र यहाँ आउनुअघि के अपेक्षा गर्ने भनेर जान्नु महत्त्वपूर्ण छ। कोठाहरू सामान्य र सफा हुन्छन्, बाथरूमहरू प्रायः साझा वा साधारण निजी हुन्छन्, र खानाको एक निश्चित तालिका हुन्छ - बिहानको खाजा लगभग ७ बजे र बेलुकाको खाना लगभग ७ बजे।

यसको बदलामा तपाईंले जे पाउनुहुन्छ, त्यो कुनै पनि रिसोर्टले दिन सक्दैन। तपाईंको गृहधनीले गाइडको व्यवस्था गरिदिन्छन्, हिजो रेन्जरहरूले के देखे भनेर बताउँछन्, र साँझमा खेतको छेउसम्म लगेर अघिल्लो रात हात्ती कताबाट गएको थियो भनेर देखाइदिन्छन्। हाम्रो क्षेत्रअनुसार नेपाली होमस्टेका परिकारहरू बारेको गाइडले तपाईंलाई आउनुअघि नै खानामा के अपेक्षा गर्ने भनेर देखाउँछ।

• होमस्टेमा बस्नुको अर्थ तपाईंको पैसा कुनै टाढाको कम्पनीमा नगई सीधै स्थानीय परिवारसम्म पुग्छ।

• यो जान्न लायक छ कि नेपालका होमस्टेहरूले महिलाहरूको जीविकोपार्जनमा प्रत्यक्ष रूपमा सहयोग गर्छन् जुन होटलमा बस्दा हुँदैन।

• यदि तपाईं पहिलो पटक कुनै होमस्टेमा बस्दै हुनुहुन्छ भने, हाम्रो नेपाल होमस्टे आगन्तुक गाइड ले तपाईंलाई आउनुअघि जान्नुपर्ने सबै कुरा समेट्छ।

बर्दिया जाँदा के-के सामान बोक्ने

बर्दियाको लागि सामान प्याक गर्न सजिलै छ, तर पहिलो पटक जाने अधिकांश पर्यटकहरूले दुईवटा गल्ती गर्छन्। उनीहरू चम्किलो रङ्गको कपडा बोक्छन् र नेपालको यो भागमा लामखुट्टेको समस्या कति गम्भीर छ भनेर कम आँक्छन्।

के-के ल्याउने र किन महत्त्वपूर्ण छ:

• सफारीका लागि हरियो, खाकी र खैरो जस्ता माटोसँग मिल्ने रङ्गका कपडा मात्र लगाउनुहोस्, किनभने चम्किलो रङ्गले जनावरहरूको व्यवहारमा बाधा पुऱ्याउँछ र तपाईंलाई जङ्गलमा सजिलै देखिने बनाउँछ।

• साँझ र हिँडडुलका लागि लामा बाहुला भएका हल्का सर्ट र ट्राउजर प्याक गर्नुहोस्, किनभने नदी किनारका लामखुट्टेहरू साँझ परेपछि सक्रिय हुन्छन्।

• एक जोडी दूरबिन बोक्नुहोस्, किनभने जङ्गल पार्कमा यसले अन्य कुनै पनि ठाउँमा भन्दा धेरै फरक पार्छ।

• यात्रामा आउनुअघि नै आफ्नो डाक्टरसँग सल्लाह गरेर मलेरिया रोकथामको औषधि लिनुहोस्, यहाँ आइपुगेपछि होइन।

• हिँड्नका लागि लगाइराखेको जुत्ता प्याक गर्नुहोस्, किनभने नयाँ जुत्ताले बिहानको जङ्गल पदयात्रालाई तुरुन्तै बर्बाद गर्न सक्छ।

हाम्रो विस्तृत नेपाल होमस्टे प्याकिङ सूची ले तपाईंको आरामदायी यात्राको लागि चाहिने अन्य सबै कुराहरू समेट्छ।

अन्तिममा

बर्दिया घुम्न आउने धेरैजसो मानिसहरू सुरुमा यो यात्रा सार्थक छ कि छैन भनेर निश्चित हुँदैनन्। तर, तिनैमध्ये धेरैजसोले यहाँबाट फर्किनुअघि नै फेरि आउने योजना बनाउन थाल्छन्। यतिले नै सबै कुरा प्रस्ट पार्छ।

यदि तपाईं स्थानीय बसाइ कस्तो हुन्छ भनेर अनुभव गर्न चाहनुहुन्छ भने, हाम्रो सामुदायिक सर्किटहरूमा रहेका नेपालका उत्कृष्ट होमस्टेहरूहेर्नुहोस्। र यदि तपाईंको रोजाइ बर्दिया हो भने, पार्क नजिकैका थारू गाउँका होमस्टेहरू बाट सुरु गर्नु उत्तम हुन्छ।

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू: बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज

बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जको लागि कति दिन आवश्यक पर्छ?

निकुञ्जलाई राम्ररी अनुभव गर्न कम्तिमा तीन पूरा दिन लाग्छ। यति समयमा तपाईंले दुई पटक जिप सफारी, एक पटक जङ्गल पदयात्रा, र एक पटक नदी यात्रा गर्न पाउनुहुन्छ। चार वा पाँच दिनले बाघ देखिने सम्भावना बढाउँछ र हतार नगरी थारू गाउँ घुम्ने समय पनि दिन्छ।

बर्दिया सफारीको लागि कति खर्च लाग्छ?

आधा दिनको जिप सफारीको लागि प्रति व्यक्ति USD 25 देखि 40 लाग्छ। पूरा दिनको सफारीको लागि USD 60 देखि 80 लाग्छ। जङ्गल पदयात्राको लागि प्रति व्यक्ति USD 15 देखि 25 लाग्छ। विदेशी पर्यटकहरूका लागि निकुञ्ज प्रवेश शुल्क प्रति दिन USD 22 हो। बस यात्रा, होमस्टे बसाइ र अन्य गतिविधिहरू सहितको पूरा ३-दिने यात्राको लागि प्रति व्यक्ति लगभग USD 150 देखि 250 खर्च हुन्छ।

के बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज गाइड बिना घुम्न सकिन्छ?

सकिँदैन। निकुञ्जको मुख्य क्षेत्रमा प्रवेश गर्न सधैं एक इजाजतपत्र प्राप्त गाइड आवश्यक पर्छ। यो कानुनी आवश्यकता र वास्तविक सुरक्षा नियम दुवै हो। निकुञ्जमा एक्लै प्रवेश गर्न कुनै पनि हालतमा अनुमति छैन।

बाघ हेर्नको लागि चितवनभन्दा बर्दिया राम्रो हो?

धेरैजसो यात्रीहरूको लागि, हो। बर्दियामा पर्यटकको चाप निकै कम छ, जसले गर्दा बाघहरूलाई कम बाधा पुग्छ र उनीहरू नदी किनारका क्षेत्रहरूमा बढी स्वाभाविक रूपमा व्यवहार गर्छन्। चितवनमा पनि बाघहरू छन्, तर त्यहाँ एउटै ठाउँमा बाघ हेर्नका लागि धेरै पर्यटकहरू हुन्छन्।

एक्लै यात्रा गर्नेहरूका लागि के बर्दिया सुरक्षित छ?

हो, पार्कको सामान्य नियमहरू पालना गर्ने एकल यात्रीहरूका लागि बर्दिया सुरक्षित छ। तपाईं सधैं इजाजतपत्र प्राप्त गाइडसँग जङ्गल पस्नुपर्छ र राम्रो कीरा भगाउने औषधि बोक्नुपर्छ। यहाँको मुख्य स्वास्थ्य जोखिम लामखुट्टेबाट सर्ने रोगहरू हुन्, जुन यात्रा गर्नुअघि सही तयारी गरेर रोक्न सकिन्छ।

के बर्दिया महँगो गन्तव्य हो?

होइन। बर्दिया एसियाकै सबैभन्दा किफायती वन्यजन्तु गन्तव्यहरूमध्ये एक हो। एक पूरा दिनको जीप सफारी, पार्क प्रवेश शुल्क, र खानासहित होमस्टेमा एक रातको बसाइको लागि प्रति व्यक्ति ८० अमेरिकी डलरभन्दा निकै कम खर्च लाग्छ, जुन भारत वा श्रीलङ्काका यस्तै पार्कहरूभन्दा निकै सस्तो हो।